"Boekhandel de Rooie Rat is de oudste linkse politieke boekhandel van Nederland....
De oorsprong van de Rooie Rat ligt in de De Raadskelder onder Het Utrechtse Stadhuis. Hier was het politieke jongerencentrum gevestigd. In 1972 werd het vrijwilligerscollectief officieel opgestart. De doelstelling was om vooral de linkse scene in Utrecht te voorzien van linkse politieke lectuur...
In 1974 werd de Rooie Rat een zelfstandige stichting en werd een betaalde kracht aangesteld. In februari 1980 verhuisde de Rooie Rat naar de huidige locatie: Oudegracht 65." *)
Na 1983 kwam de linkse boekhandel in een crisis terecht. De aandacht voor het klassieke linkse boek was tanende. Grote linkse boekhandels als Van Gennep te Amsterdam en de Oude Mol te Nijmegen moesten hun deuren sluiten,
vooraanstaande linkse tijdschriften zoals Te Elfder Ure hielden op met bestaan.
Deze ontwikkeling had ook haar weerslag op de Rooie Rat. Het aantal klanten liep terug, men kon zich slechts handhaven door naast het verkopen van boeken nieuwe economische activiteiten te gaan ontplooien.
Vanaf begin jaren negentig werden nieuwe accenten gezet door onder andere de automatisering van het linkse boekenvak aan te pakken:
een traject dat sindsdien systematisch is uitgebreid en nu met een webshop zijn voorlopig hoogtepunt heeft bereikt.
Het assortiment is veranderd zonder zich aan de tijdgeest te conformeren: nieuwe zwaartepunten zijn migratie, milieu, het vluchtelingenvraagstuk en de afdeling filosofie met als specialisatie politieke filosofie. Klassieke onderwerpen van de linkse boekhandel zoals politieke theorie, politieke economie en landenstudies worden door de systematische import van Engels en Duitstalige literatuur uitgebouwd en winnen daardoor aan kwaliteit. De opkomst van de anders-globaliseringbeweging vanaf het einde van de jaren negentig van de vorige eeuw geeft nieuwe inhoudelijke en politieke impulsen. Een nieuwe generatie van politieke activisten en politiek geïnteresseerden vindt haar weg naar de Rooie Rat.
In de lente van 1999 is de Rooie Rat grondig verbouwd en gemoderniseerd. Een aparte afdeling antiquariaat werd aan de boekhandel toegevoegd. Vanaf 2000 tot 2005 vonden er bovendien regelmatig lezingen plaats in de Rooie Rat. Deze lezingen werden georganiseerd in samenwerking met stichting Alternatieve Politiek Culturele Media (APCM) te Utrecht. Doelstelling van de lezingen was het leveren van een bijdrage aan het links-politieke debat in Utrecht en elders. Zo waren er onder andere lezingen over de boeken 'Empire' van Negri en Hardt en 'De esthetica van het Verzet' van Weiss, Adorno, de wereld na de 11e september, en over de geschiedenis van 1 mei en de vakbeweging.
Sinds de verbouwing doorleeft de Rooie Rat een tweede lente. Veel nieuwe klanten en ook jongeren voelen zich aangesproken door het aanbod van kritische, tegendraadse en kwalitatief goede boeken. Met voorzichtig optimisme bekijkt de Rooie Rat de toekomst.
*) citaat uit: Vijdan Yildirim e.a., 30 jaar boekhandel de Rooie Rat (Utrecht, 2001).
